به گزارش خبرنگار معاونت حقوقی و امور مجلس صدا و سیما؛ در جلسه علنی امروز 2 اردیبهشت ماه مجلس شورای اسلامی نمایندگان با کلیات طرح تقویت و توسعه علوم پژوهش و نوآوری دفاعی با ۱۷۲ رای موافق، ۱۰ رای مخالف و ۵ رای ممتنع از ۲۰۸ نماینده حاضر در مجلس، موافقت کردند.

پیش از رای گیری، ابوالفضل عمویی در توضیح این طرح گفت: سازمان پژوهش‌ها و نوآوری‌های دفاعی (سپند) از سال ۱۳۸۹ با تدبیر رهبر معظم انقلاب و پیشنهاد شهید فخری زاده تشکیل شده و اکنون فعالیت دارد. اما زیر ساخت قانونی برای فعالیت آن امر مهمی است که امروز در مجلس در این باره بحث می‌شود.

سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس افزود: هدف تشکیل این سازمان این است که با تهدیدات نو پدید و نوظهور و فناوری‌های نو که در حوزه‌های دفاعی و امنیتی در دنیا در حال پیشرفت است، ما هم دستاوردی داشته باشیم و به آن برسیم.

عمویی ادامه داد: اکنون علوم پژوهش و نوآوری دفاعی به یک امر راهبردی تبدیل شده است و پیشبرد این راهبرد در هر کشوری به سرمایه گذاری نیاز دارد تا توانمندی مقابله با تهدیدات دشمن افزایش داده شود.

وی با اشاره به حوزه‌هایی که در مرکز علوم پژوهش و نوآوری دفاعی در حال فعالیت است، تصریح کرد: لیزر، پدافند هسته‌ای، الکترومغناطیس، صوت و غیره از جمله بخش‌هایی است که توسط دانشمندان در این مرکز انجام می‌شود.

نماینده مردم تهران در مجلس با بیان اینکه در دنیا بیشتر تحقیقات در حال انجام است، یادآور شد: دولت‌ها به جهت حساسیت امنیتی، پژوهش‌های فناوری را در حوزه های دفاعی توسعه می‌دهند.

عمویی ادامه داد: هدف تمرکز بر تحقیق و توسعه در حوزه‌هایی است که بخش خصوصی آمادگی سرمایه‌گذاری بر روی آن را ندارد و در طرح پیشنهادی، زمینه لازم فراهم شده تا از توانمندی‌های بخش خصوصی هم استفاده شود.

وی خاطرنشان کرد: تصویب این طرح سبب خواهد شد یک سازمان ذیل وزارت دفاع تشکیل شود و دستور کار این سازمان پیشبرد تحقیق و توسعه در فناوری‌های نو خواهد بود. در موضوع بخش مالی و نیروی انسانی هم از ظرفیت وزارت دفاع در این بخش استفاده خواهد شد.

سید مرتضی حسینی به عنوان موافق کلیات این طرح، با بیان اینکه اگر امروز اقتداری در کشور داریم حاصل توجه و سرمایه گذاری در بخش تحقیقات دفاعی است، گفت: امروز باید باعث ورود جوانان نخبه تحصیلکرده به حوزه پژوهش شویم و بعد از انجام تحقیقات علمی در حوزه دفاعی، این موضوع را به حوزه صنایع دیگر از جمله خودرو تسری دهیم.

نماینده مردم میانه در مجلس شورای اسلامی در ادامه با تاکید بر ضرورت تقویت پژوهش و توسعه علوم نوآورانه دفاعی، عنوان کرد: باید به این موضوع به صورت هرچه جدی تر دقت شود.

سیدمحمدرضا میرتاج الدینی نیز در موافقت با کلیات این موضوع، ضمن تاکید بر ضرورت تقویت توان دفاعی کشور تا بالاترین سطح، اظهار داشت: لازم است بستر را برای تقویت قدرت دفاعی فراهم کنیم چرا که امروز کشورهای توسعه یافته در وهله اول پیشرفت های خود را از حوزه دفاعی آغاز کرده و رفته رفته به سایر حوزه ها تسری دادند.

نماینده مردم تبریز، اسکو و آذرشهر در مجلس شورای اسلامی در ادامه تصریح کرد: لازم است زمینه این پیشرفت را با ایجاد یک سازمان تحقیقاتی و پژوهشی در حوزه دفاعی فراهم کنیم و اگر ایرادی هم در این طرح وجود دارد می تواند در جزئیات بررسی شود.

سیدجواد حسینی کیا نیز در موافقت با کلیات این طرح تاکید کرد: تشکیل سازمان سپند در راستای تولید  علم و دانش هسته ای و ایرادات جزئی موجود در آن برطرف خواهد شد.

صباغیان بافقی در مخالفت با کلیات این طرح گفت: مخالفت من به چند دلیل است یکی اینکه برخلاف برنامه ششم و برنامه هفتم توسعه بوده است یعنی اینکه بر اساس این برنامه‌ها باید از حجم دولت به میزان 15 درصد کاسته شود اما با این کار می‌خواهیم این موضوع را افزایش دهیم و یک سازمان جدید با برنامه‌های جدیدی تأسیس کنیم و قطعاً دولت بزرگ خواهد شد.

وی افزود: همچنین برخلاف اصل 75 قانون اساسی است چرا که هزینه‌ها را افزایش می‌دهد. در ضمن این سوال وجود دارد که این سازمان زیرمجموعه وزارت دفاع خواهد بود یا  خیر. اگر زیرمجموعه وزارت دفاع باشد مجلس هم می‌تواند نظارت کند ولی اگر سازمان جداگانه‌ای باشد باز هم مجلس بر بخشی از ارکان نظام نمی‌تواند نظارتی داشته باشد.

علی اصغر عنابستانی در مخالفت با کلیات این طرح گفت: اذن رهبری معظم و اذن فرماندهی کل قوا بر اذن مجلس حاکم است، قاعدتا رهبری فرمودند و این ساختار در سال 97 با اذن رهبری ایجاد شده است و در حال فعالیت است. وقتی که رهبری عزیزی اراده‌ای دارند و این اراده محقق شده است و ساختاری ایجاد شده است و در حال فعالیت است چه نیازی به مصوبه مجلس دارد.

وی ادامه داد: هرجایی که راجع به نیروهای مسلح مصوبه‌ای داده‌ایم آنجا منوط به اذن رهبری می‌کنیم. در اینجا اذن رهبری محقق شده و این اتفاق افتاده است، اگر رهبری عزیز اراده داشته باشند و این اراده محقق نشده باشد بر مجلس فرض است پای کار بیاید و دستگاه‌ها را ملزم کند تا اراده رهبری محقق شود اما اینجا که اراده رهبری عزیز محقق شده است متوجه نمی‌شوم که چه نیازی به قانونگذاری است و چه ضرورتی دارد.

محسن زنگنه به عنوان دیگر مخالف این طرح گفت: تصمیمی که الان می‌خواهد گرفته شود تصمیم بسیار مهمی است مغایرت‌های جدی هم با قانون اساسی هم با فرمایشات رهبری و هم با ساختارهای قانون‌نویسی و هم برنامه هفتم دارد.

وی افزود: در همه دنیا بخش مهمی از پژوهش‌های دانشگاه‌ها پژوهش‌های حوزه دفاعی است؛ در حال حاضر دانشگاه‌های بزرگ کشور که به سبب رعایت مسائل امنیتی نام آنها را نمی‌برم به ویژه دانشگاه‌های حوزه فنی و مهندسی یکی از بخش‌های مهم‌ آنها هم در حوزه پژوهش و هم در حوزه درآمدی ، حوزه مسائل دفاعی است. با این کار این موضوعات را از دانشگاه ها می‌گیریم.

این نماینده مردم در مجلس بیان کرد: در همه دنیا مراکز پژوهشی و دانشگاه‌ها در خدمت صنایع دفاعی آن کشور است، اصلا علم و تکنولوژی از صنایع دفاعی شروع می‌شود، حتی امروز گوشی‌های همراه با برندهای روز دنیا از صنایع دفاعی شروع شده است. یعنی از مراکز تحقیقاتی با پشتیبانی از مراکز دفاعی شروع شده است. اولین اثر مخرب این قانون این بوده که بخشی از دانشگاه‌های ما را در حوزه پژوهشی و علمی مسدود می‌کنیم. بسیاری از شهدای هسته‌ای در دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی کار می‌کردند.

سرتیپ پاسدار رضا طلایی‌نیک معاون توسعه مدیریت و برنامه ریزی راهبردی و سخنگوی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح در جریان بررسی گزارش کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی درباره کلیات طرح تقویت و توسعه علوم پژوهش و نوآوری دفاعی که با عنوان طرح تشکیل سازمان پژوهش و نوآوری دفاعی (سپند) وزارت دفاع شناخته می‌شود، طی سخنانی با گرامیداشت فرارسیدن سالروز تاسیس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی گفت: طرح تقویت و توسعه علوم پژوهش و نوآوری دفاعی را دانشمند شهید استاد شهید فخری زاده به عنوان رئیس سازمان سپند، پیش از شهادت با هم‌فکری مجموعه‌ای از همکاران و جمعی از نمایندگان دوره فعلی مجلس طراحی کردند.

وی با بیان اینکه «صهیونیست‌ها مسبب اصلی شهادت استاد فخری زاده به عنوان اولین رئیس و بنیانگذار سازمان بودند»، افزود: زمانی این طرح در دستور کار مجلس قرار گرفته است که در یک فضای جهانی، ملت مقاوم ایران اسلامی و مقابل صهیونیست‌ها و نظام استکباری قرار داریم؛ به همین جهت از هیئت رئیسه مجلس قدردانی می‌کنم.

سخنگوی وزارت دفاع عنوان کرد: در حوزه نیروهای مسلح و بخش دفاعی رویه معینی داریم مبنی بر اینکه وقتی یک ضرورت راهبردی و بنیادی پیش می‌آید که ضرورتاً باید ساختاری ایجاد شود، اذن فرماندهی کل قوا اخذ می‌شود و با این اخذ آن ساختار تاسیس می‌شود چراکه نظام دفاعی تعطیل بردار نیست. رویه رهبری این است که وقتی به تشکیل سازمان جدیدی اذن می‌دهند، می‌فرمایند که بعداً سیر قانونی آن را نیز طی کنید؛ بر همین اساس  ۱۴ سال قبل اذن گرفته شد و ۶ سال قبل اساسنامه موقت این سازمان تصویب شد و امروز قانون تشکیل آن در دستور کار مجلس قرار دارد

طلایی نیک با تاکید بر اینکه این قانون مقوم جریان دانش پایه در نظام دفاعی کشور خواهد بود، گفت: علت برتری امروز قدرت دفاعی ما در منطقه و منفعل شدن دشمنان ما و قابلیت‌ها و مزیت‌هایی که امروز در حوزه فناوری‌های دفاعی و سامانه‌ها و تسلیحات و تجهیزات در سطح جهانی کسب کردیم، علاوه بر روحیه جهادی، دانش پایه بودن نظام دفاعی کشور است.

وی با بیان اینکه «سازمان سپند به همه نیروهای مسلح خدمات علمی می‌دهد»، اظهار کرد: امروز در وزارت دفاع با ۱۰۰ دانشگاه قرارداد فعال داریم و درحال استفاده از همه ظرفیت‌های دانشگاه‌ها هستیم؛ همچنین با هزار و ۲۰۰ شرکت دانش‌بنیان قرارداد جاری داریم؛ اما بکار گیری این دانش و توانمندی نخبگان و جوانان مستعد کشور نیازمند سازمانی است که عهده دار این مسئولیت شود.

سخنگوی وزارت دفاع با تاکید بر اینکه سازمان سپند در سطح مرز شکنی دانش حرکت می‌کند، گفت: از نظر مسائل حفاظتی امکان بیان دستاوردهای علمی عظیم سازمان در دوره موقت تشکیل وجود ندارد. سرریز این دانش دفاعی در حوزه‌های گوناگون استفاده می‌شود و این سازمان باید به حوزه‌های مرزشکنی دانش به گونه‌ای ورود کند که در دشمن غافلگیری ایجاد کند.