چگونگی انتخاب ریاست جمهوری در آمریکا و نقش آرای الکترال در انتخابات
آنچه بایستی درخصوص انتخابات ریاست جمهوری آمریکا و آرای الکترال باید بدانیم.
به گزارش معاونت حقوقی و امور مجلس صدا و سیما، در دیگر انتخاباتهای ایالات متحده، نامزدها به صورت مستقیم با رای مردمی انتخاب میشوند. اما رئیسجمهور و معاون اول او مستقیماً توسط شهروندان انتخاب نمیشوند. در عوض، آنها به وسیله روندی که به آن کالج انتخاباتی میگویند و اصطلاحاً به وسیله "انتخابکنندگان" برگزیده میشوند.
پیش از برگزاری انتخابات عمومی، اغلب نامزدهای ریاستجمهوری وارد مجموعهای از رقابتهای مقدماتی ایالتی میشوند. اگرچه رقابتهای مقدماتی به اشکال متفاوتی برگزار میشوند، اما هدف واحدی را دنبال میکنند؛ آنها به ایالتها اجازه میدهند نامزدهای مهمترین احزاب سیاسی برای رقابت در انتخابات عمومی را برگزینند.
شرایطی که در قانون اساسی ایالات متحده برای نامزدهای انتخابات ریاستجمهوری در نظر گرفته شده، بدین شرح است:
۱. شهروند متولد ایالات متحده باشد.
۲. حداقل ۳۵ سال سن داشته باشد.
۳. ۱۴سال در ایالات متحده اقامت داشته باشد.
بعد از برگزاری انتخاباتهای مقدماتی، احزاب سیاسی اقدام به برگزاری کنوانسیونهای ملی (گردهمایی بزرگ سران احزاب) خود میکنند. این کنوانسیونها، گزینههای حزب را برای نامزدی ریاستجمهوری و معاونت اول ریاستجمهوری نهایی کرده و معرفی میکنند تا به رقابت با یکدیگر بپردازند.مردم هنگام رایدادن، در واقع به گروهی به نام "انتخابکننده" رای میدهند. تعداد انتخابکننده در هر ایالت، برابر با تعداد سناتورها و نمایندگان آن ایالت در کنگره ایالات متحده است. نامزدی که حائز ۲۷۰ رای از مجموع ۵۳۸ رای مجمع انتخابکنندگان شود، پیروز انتخابات خواهد بود.
اگر هیچکدام از نامزدها نتواند حائز اکثریت آرای الکترال شود، انتخاب رئیسجمهور بر عهده مجلس نمایندگان ایالات متحده خواهد بود. اعضای مجلس نمایندگان رئیسجمهور جدید را از میان سه نامزد برتر در رقابتها برمیگزینند. مجلس سنای ایالات متحده (در مقابل) معاون اول رئیسجمهور را از میان دو نامزد برتر باقیمانده برمیگزیند. این اتفاق تنها یکبار رخ داده است؛ مجلس نمایندگان در سال ۱۸۲۴ "جان کویینسی آدامز" را به عنوان رئیسجمهور برگزید.
تاریخهای مهم در رقابت انتخاباتی:
انتخابات ریاستجمهوری هر چهارسال یکبار در "روز انتخابات" که از سال ۱۸۴۵ نخستین سهشنبه پس از اولین روز ماه نوامبر است، برگزار میشود.
آغاز دوره ریاستجمهوری از روز برگزاری "مراسم تحلیف" که بر اساس متن الحاقیه بیستم قانون اساسی ایالات متحده، روز ۲۰ ژانویه معین شده است، آغاز میشود.
احزاب نقشی بزرگ در نظام انتخاباتی آمریکا، که از نظامی دوحزبی پیروی میکند، بازی میکنند.
نخستین رئیسجمهور، "جورج واشینگتن"، نامزدی مستقل بود؛ اما از زمان انتخاب جانشین او، "جان آدامز" در سال ۱۷۹۶، تمامی نامزدهای پیروز در انتخاباتهای ریاستجمهوری آمریکا، یکی از دو حزب عمده آن کشور را نمایندگی کردهاند؛ دموکرات یا جمهوریخواه.
روند انتخابات ریاستجمهوری در آمریکا بسیار بحثبرانگیز است و منتقدان بر این باورند که ذاتاً غیردموکراتیک بوده و رایدهندگان را به مشارکت ترغیب نمیکند؛ زیرا در این نظام یک نامزد میتواند به وسیله آرای الکترال پیروز میدان شود، بدون آنکه لزوماً حائز بیشترین آرای مردمی در سطح ملی شده باشد، همچنین یک نامزد میتواند ۲۷۰ رای الکترال لازم را با پیروز شدن در ۱۱ ایالت پرجمعیت در آمریکا به دست آورد، بدون آنکه توجهی به سایر ایالتهای آن کشور داشته باشد. پدیده رئیس جمهور اقلیت، یکی از انتقادات جدی به این نظام انتخاباتی است.
منظور از "رئیسجمهور اقلیت" چیست؟ این اتفاق زمانی رخ میدهد که یک نامزد انتخابات آرای مردمی بیشتری کسب کند، اما در انتخابات شکست بخورد. کسب آرای بیشتر در مجمع انتخابکنندگان با وجود آرای کمتر مردمی، زمانی روی میدهد که یک نامزد در برخی ایالتهای مهم (که دارای اعضای بیشتری در مجمع انتخابکنندگان است) با اکثریت خفیفی پیروز شده و در سایر ایالتهایی که اعضای کمتری در آن مجمع دارند، با اختلاف زیادی شکست بخورد. این اتفاق در سال ۲۰۱۶ (دونالد ترامپ)، سال ۲۰۰۰ (جورج بوش پسر) و سه بار در قرن نوزدهم رخ داده است.
در این انتخابات برخی ایالتها همچون کالیفرنیا و نیویورک همواره به سود حزب دموکرات رای داده و برخی ایالتها نظیر تگزاس و تنسی پایگاه ثابت رای حزب جمهوری خواه اند؛ چالش نامزدهای ریاست جمهوری آمریکا، پیروزی در ایالتهای چرخشی است که طرفداران دو حزب به نسبت برابری در آنها حضور داشته و دورههای مختلف، به احزاب گوناگونی چرخش نشان داده اند و از قضا نتیجه نهایی انتخابات را رقم زده اند؛ مهمترین ایالتهای چرخشی عبارتند از پنسیلوانیا، فلوریدا، کارولینای شمالی، ویسکانسین، میشیگان و آریزونا.